దేవి నవరాత్రులు: నవదుర్గల తొమ్మిది రోజులఆరాధన

దేవి నవరాత్రులు అంటే కేవలం ఉత్సవాలు కాదు, అవి ఆదిపరాశక్తిని ఆరాధించి, ఆమె అనుగ్రహం పొందడానికి లభించిన అద్భుతమైన అవకాశం. దుర్గమ్మ తొమ్మిది రూపాల్లో మనకు దర్శనమిచ్చే ఈ తొమ్మిది రోజులు, ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి, కోరికల సిద్ధికీ ఎంతో విశిష్టమైనవి. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో నవదుర్గ ఆరాధన అంతగా ప్రచారంలో లేకపోయినా, ఈ సాధనలు అత్యంత శక్తివంతమైనవని, సులభంగా సిద్ధిస్తాయని మన పురాణాలు, గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి. ఈ బ్లాగులో, నవరాత్రులలో నవదుర్గల ఆరాధన పద్ధతులు, వాటి ప్రాముఖ్యత, ప్రయోజనాలు మరియు నైవేద్యాల గురించి సమగ్రంగా తెలుసుకుందాం.

నవదుర్గల ఆరాధన ఎందుకు ముఖ్యం?

నవదుర్గలు తొమ్మిది శక్తివంతమైన దేవతా స్వరూపాలు. ఈ దేవతలను ఆరాధించడం ద్వారా మానవులకు అనేక ప్రయోజనాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా, మనసులోని భయాలు తొలగిపోతాయి, సానుకూల శక్తి పెరుగుతుంది, మరియు జీవితంలో ఎదురయ్యే ఆటంకాలు తొలగిపోయి విజయం లభిస్తుంది. ప్రతీ దుర్గామాత స్వరూపం ఒక ప్రత్యేక ప్రయోజనాన్ని అందిస్తుంది. అందుకే, నవరాత్రులలో ప్రతీ తల్లి అనుగ్రహం పొందడం అత్యంత ఆవశ్యకం.

ఉపాసనా విధానం: శ్లోకం, స్వరూపం, చక్రం సమన్వయం

నవదుర్గలను ఆరాధించేటప్పుడు కొన్ని ముఖ్యమైన పద్ధతులను పాటించడం ద్వారా పూర్తి ప్రయోజనం పొందవచ్చు. మూల మంత్రాలకు కఠిన నియమాలు అవసరం కాబట్టి, సాధారణ భక్తులు సైతం పఠించగలిగే మంత్రపూరిత శ్లోకాలు సూచించబడ్డాయి.

ప్రతీ రోజు ఆయా తల్లిని ఆరాధించేటప్పుడు, ఆ తల్లికి సంబంధించిన శ్లోకం పఠిస్తూ, ఆ తల్లి ధ్యాన స్వరూపాన్ని మనసులో నిలుపుకొని, ఆ తల్లికి సంబంధించిన చక్రంలో ధ్యానం చేయాలి. ఈ మూడింటిని సమన్వయం చేయడం ద్వారా ఉపాసన మరింత శక్తివంతంగా మారుతుంది.

ఉపయోగకరమైన పుస్తకం: గీతా ప్రెస్ గోరఖ్‌పూర్ వారి “నవదుర్గ” పుస్తకం (ధర సుమారు రూ. 15) ధ్యానయోగ్యమైన చిత్రాలను కలిగి ఉంది. ఇది మీ ఉపాసనకు అత్యంత ఉపయోగకరమైన మార్గదర్శిని.

ఆరాధనా కాలపరిమితి: రోజువారీ జపం నుండి మండల సాధన వరకు

నవరాత్రులలో ప్రతీ రోజు ఆయా తల్లి శక్తి క్రియాశీలం అవుతుంది. కాబట్టి, ఆ రోజుకు సంబంధించిన శ్లోకాన్ని 24 సార్లు, 108 సార్లు (ఒక మాల), లేదా 1008 సార్లు జపించవచ్చు.

మరింత తీవ్రమైన సాధన చేయాలనుకుంటే, నవరాత్రులు అయిపోయాక, ప్రతీ తల్లి కోసం 40 రోజుల పాటు (మండలం) ప్రతీ రోజు జపం చేయాలి. ఈ విధంగా 360/365 రోజులు తొమ్మిది తల్లుల సాధన పూర్తి చేయవచ్చు. ఇది మీకు అద్భుతమైన సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.

నవదుర్గలు - ప్రతీ రోజు వివరణ

నవరాత్రులలో ప్రతీ రోజు ఒక ప్రత్యేకమైన దుర్గా స్వరూపాన్ని పూజిస్తారు. ఆ స్వరూపం, శ్లోకం, ధ్యాన చక్రం, ప్రయోజనం, మరియు నైవేద్యం గురించి కింద వివరించబడింది.

మొదటి రోజు: శైలపుత్రీ దేవి

శ్లోకం: “వందే వాంచితలాభాయ చంద్రార్ధకృత శేఖరం వృషారూఢాం శూలధరాం శైలపుత్రీం యశస్వినిం”
స్వరూపం: తల మీద చంద్రవంక, వృషభ వాహనం, శూలం ధరించి ఉంటుంది. హిమవంతుడి కుమార్తె, బాలిక స్వరూపంలో దర్శనమిస్తుంది.
ధ్యానం: మూలాధార చక్రంలో (పద్మాసనం వేసినప్పుడు శరీరం నేలను తాకే ప్రదేశం) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: ధర్మబద్ధమైన కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఆధ్యాత్మిక సాధనకు బలమైన పునాదిని వేస్తుంది.

నైవేద్యం: కట్టుపొంగలి.

రెండవ రోజు: బ్రహ్మచారిణీ దేవి

శ్లోకం: “దధానా కరపద్మాభ్యాం అక్షమాలా కమండలు దేవి ప్రసీదతుమై బ్రహ్మచారిణ్యనుత్తమా”
స్వరూపం: తెల్లటి వస్త్రాలు ధరించి, అక్షమాల, కమండలం పట్టుకుని తపస్సు చేసే రూపం. ముఖంలో ప్రశాంతత, పట్టుదల కనిపిస్తాయి.
ధ్యానం: స్వాధిష్టాన చక్రంలో (నాభికి, మర్మాంగాలకు మధ్యలో) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: పట్టుదల మరియు విజయం ప్రసాదిస్తుంది. పిల్లలకు చదువులో విజయం, ధ్యానంలో మనసు స్థిరంగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది.

నైవేద్యం: పులిహోర.

మూడవ రోజు: చంద్రఘంటా దేవి

శ్లోకం: “పిండజ ప్రవరారూఢ చండ కోపాస్త్రకైర్యుతా ప్రసాదం తనుతేమహ్యం చంద్రఘంటేతి విశ్రుతా”
స్వరూపం: పులిని ఎక్కి ఉంటుంది. తల మీద గంట ఆకారంలో చంద్రవంక. కోపాన్ని ఆయుధంగా ధరించిన తల్లి.
ధ్యానం: మణిపూరక చక్రంలో (నాభి మూలం, వెన్నెముక వైపు) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: భయాలు, మానసిక సమస్యలు తొలగిపోతాయి. దుష్టశక్తుల నుండి రక్షిస్తుంది, శత్రువులపై విజయాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
నైవేద్యం: కొబ్బరి అన్నం.

ముఖ్య గమనిక: ధ్యానంలో గంటనాదం, దివ్య పరిమళం వంటి అనుభవాలు కలిగితే గురువుకు తప్ప ఎవరికీ చెప్పకూడదు.

నాల్గవ రోజు: కూష్మాండా దేవి

శ్లోకం: “సురా సంపూర్ణ కలశం రుధిరప్లుతమేవచ దధానా హస్తపద్మాభ్యాం కూష్మాండా శుభదాస్తుమే”
స్వరూపం: ఎనిమిది భుజాలు, చేతిలో అమృత కలశం. సృష్టికి మూలమైన విశ్వవ్యాప్త చైతన్య శక్తి స్వరూపం. సింహ వాహనం.
ధ్యానం: అనాహత చక్రంలో (హృదయం స్థానంలో) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: రోగ నివారణ, దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల నుండి విముక్తి, ఆయుష్షు, బలం, ఆరోగ్యం ప్రసాదిస్తుంది.

నైవేద్యం: అల్లపు గారెలు (చిల్లు లేకుండా).

ఐదవ రోజు: స్కందమాతా దేవి

శ్లోకం: “సింహాసన గతానిత్యం పద్మాశ్రిత కరద్వయా శుభదాస్తు సదాదేవి స్కందమాతా యశస్విని”
స్వరూపం: ఒడిలో కుమారస్వామిని కూర్చోబెట్టుకొని ఉంటుంది. సింహ వాహనం.
ధ్యానం: విశుద్ధి చక్రంలో (కంఠం దగ్గర) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: జీవితంలో అశాంతిని తొలగించి, సుఖశాంతులను ప్రసాదిస్తుంది. ముఖంలో తేజస్సును పెంచుతుంది.

నైవేద్యం: దధ్యోదనం (పెరుగు అన్నం).

ఆరవ రోజు: కాత్యాయనీ దేవి

శ్లోకం: “చంద్రహాసోజ్జ్వలకరా శార్దూలవరవాహనా కాత్యాయనీ శుభం దద్యాద్ దేవీ దానవఘాతినీ”
స్వరూపం: చేతిలో చంద్రహాస ఖడ్గం, పులి మీద కూర్చుని ఉంటుంది. దానవ సంహారం కోసం అవతరించిన తల్లి.
ధ్యానం: ఆజ్ఞా చక్రంలో (కనుబొమ్మల మధ్యలో) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: శోకాలు, సంతాపాలు తగ్గిపోతాయి. శత్రువులను నాశనం చేస్తుంది. పెళ్లి కాని వారికి యోగ్యులైన జీవిత భాగస్వాములు లభిస్తారు.

నైవేద్యం: కేసరి వండిన అన్నం (తీపి పొంగలి లాంటిది).

ఏడవ రోజు: కాళరాత్రీ దేవి

శ్లోకం: “ఏకవేణీ జపాకర్ణ పూరా నగ్నా కరాస్థితా లంబోష్ఠీ కర్ణికాకర్ణీ తైలాభ్యక్త శరీరనీ వామపాదోల్ల సల్లోహలతా కంటక భూషణా వరమూర్ధ్వజా కృష్ణ కాళరాత్రిర్భయంకరీ”
స్వరూపం: నవదుర్గలలో అత్యంత భయంకరమైన స్వరూపం, కానీ శుభాలను ప్రసాదిస్తుంది కాబట్టి ‘శుభంకరి’ అని కూడా అంటారు. గాడిద వాహనం.
ధ్యానం: మనోన్మనీ ప్రదేశంలో (ఆజ్ఞా చక్రానికి, సహస్రారానికి మధ్యలో) ధ్యానం చేయాలి.
ప్రయోజనం: శత్రువుల నుండి రక్షిస్తుంది. దుష్ట శక్తులను నాశనం చేస్తుంది. వరాలను ప్రసాదిస్తుంది.
నైవేద్యం: శాఖం (రకరకాల కూరగాయలు, ఆకుకూరలతో చేసిన పులగం).

ముఖ్య నియమం: ఈ తల్లిని పూజించేటప్పుడు బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలి, ధర్మ మార్గంలోనే నడవాలి.

ఎనిమిదవ రోజు: మహాగౌరీ దేవి

శ్లోకం: “శ్వేతే వృషే సమారూఢా శ్వేతాంబరధరా శుచిః మహాగౌరీ శుభం దద్యాన్మహాదేవ ప్రమోదదా”
స్వరూపం: తెల్లటి ఎద్దు మీద కూర్చుని, తెల్లటి వస్త్రాలు ధరించి ఉంటుంది. డమరుకం, త్రిశూలం, వరద ముద్ర, అభయ ముద్ర చేతుల్లో ఉంటాయి.
ధ్యానం: సహస్రార చక్రంలో ధ్యానం చేయాలి. పరమేశ్వరుడితో కలిసి సహస్రారంలో తల్లి విహరిస్తుంది.
ప్రయోజనం: మనసులోని కల్మషాలు తొలగి స్వచ్ఛంగా మారుతుంది. కామ క్రోధ లోభ మోహ మద మాత్సర్యాలను నివారిస్తుంది. భార్యాభర్తల సంబంధాన్ని బలపరుస్తుంది.

నైవేద్యం: చక్రపొంగలి.

తొమ్మిదవ రోజు: సిద్ధిధాత్రి దేవి

శ్లోకం: “సిద్ధగంధర్వ యక్షాద్యైః అసురైరమరైరపి సేవ్యమానా సదా భూయాత్ సిద్ధిదా సిద్ధిదాయినీ”
స్వరూపం: శంఖ, చక్ర, గదా, పద్మాలు ధరించి నారాయణి స్వరూపంలో ఉంటుంది. పరమేశ్వరుడికి కూడా సిద్ధులను ప్రసాదించిన స్వరూపం.
ధ్యానం: ఈ తల్లిని ఏ ప్రత్యేక చక్రంలోనూ ధ్యానించకూడదు. విశ్వవ్యాప్తమైన చైతన్య శక్తి స్వరూపంగా భావించి, అందరూ ఆరాధిస్తుంటే వారితో మనం కూడా ఒకరై ఆరాధించాలి.
ప్రయోజనం: తల్లి పాదాలపై మనసు నిలిచేలా చేస్తుంది, పూజ నాణ్యతను పెంచుతుంది. లక్షల సార్లు ధ్యానం చేస్తే అష్టసిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది. సిద్ధులు వచ్చినా వాటిని సద్వినియోగం చేసుకునే బుద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది.

నైవేద్యం: పాయసం.

నవరాత్రి ఉద్వాసన: ముగింపు పద్ధతులు

నవరాత్రుల చివరి రోజున, పూజలన్నీ అయ్యాక తాంబూలం సమయంలో తల్లికి చీర, రవికల గుడ్డ సమర్పించాలి. ఉద్వాసన చెప్పేటప్పుడు కింద ఇచ్చిన శ్లోకాలు పఠించాలి:

“సహస్ర పరమాదేవి శతమూలా శతాంకురా సర్వగుంహరతుమే పాపం దూర్వా దుస్వప్ననాశిని జయదేవీ నమస్తుభ్యం జయ భక్తవరప్రదే జయ శంకర వామాంగీ మంగళే సర్వ మంగళే”

“ఓం శ్రీ లలితాదేవ్యే నమః యధాస్థానం ఉద్వాసయామి పునరాగమనాయచా పునరాగమనాయచా పునరాగమనాయచా” (దుర్గాదేవికి చేస్తే ‘దుర్గాదేవి నమః’ అనవచ్చు).

ముఖ్య గమనికలు: శుక్ర, మంగళవారాల్లో ఉద్వాసన చెప్పకూడదు. అటువంటి రోజులు వస్తే మరుసటి రోజు ఉదయం చెప్పాలి. నవరాత్రులలో అమ్మవారితో నిజంగా అనుసంధానం అయితే, ఉద్వాసన చెప్పేటప్పుడు కళ్ళల్లో నీళ్లు వస్తాయని, అది అమ్మవారిపై మనకున్న భక్తికి నిదర్శనమని గుర్తుంచుకోండి.

ముగింపు

దేవి నవరాత్రులు ఆరాధన కేవలం ఆచారంగా కాకుండా, ఆధ్యాత్మికంగా, మానసికంగా ప్రతీ వ్యక్తికి ప్రయోజనం చేకూర్చే ఒక లోతైన సాధన. సరైన పద్ధతిలో శ్లోకం, ధ్యాన స్వరూపం, మరియు చక్ర ధ్యానాన్ని సమన్వయం చేస్తూ ఆరాధిస్తే, ఆయా దేవతా శక్తుల అనుగ్రహం తప్పక సిద్ధిస్తుంది. తద్వారా జీవితంలో విజయం, ప్రశాంతత, ఆరోగ్యం, కోరికల సిద్ధితో పాటు ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి కూడా సాధ్యమవుతుంది.

ఈ నవరాత్రులలో మీరూ నవదుర్గలను ఆరాధించి అమ్మవారి అనుగ్రహం పొందాలని ఆశిస్తున్నాము! మాఘ మాసంలో వచ్చే శ్యామలా నవరాత్రులు మరియు ఆషాఢమాసం లో వచ్చే వారాహి నవరాత్రులు గురించి తెలుసుకోవడానికి ఈ పేజీ చూడండి